“Vạn”, “Tệ”, “Nhân Dân Tệ” Là Bao Nhiêu? Giải Thích Tiền Tệ Và Đơn Vị Thường Gặp Khi Nghe Truyện Trung Quốc
Một trong những điều khiến người nghe truyện Trung Quốc hay bối rối là các con số: “cậu ruột đến đòi 5 vạn”, “trả lương 6.000 tệ”, “mua lô đất mấy trăm mẫu”… Nếu không hình dung được giá trị, bạn sẽ khó cảm nhận hết sự kịch tính của tình huống. Bài viết này giúp bạn “dịch” nhanh những con số đó.
1. “Tệ” và “Nhân dân tệ”
Nhân dân tệ (viết tắt CNY hoặc RMB) là đơn vị tiền tệ chính thức của Trung Quốc. Trong truyện, người ta thường nói gọn là “tệ” hoặc “đồng”. Ngoài ra bạn có thể nghe:
- Nguyên (元): tên gọi chính thức của một đơn vị tệ.
- Khối (块): cách nói dân dã của “nguyên”, giống như người Việt nói “nghìn” thay cho “nghìn đồng”.
- Hào/giác: bằng 1/10 tệ.
- Phân/xu: bằng 1/100 tệ.
2. “Vạn” là bao nhiêu?
1 vạn = 10.000. Người Trung Quốc đếm số lớn theo đơn vị vạn thay vì nghìn. Vì vậy:
- 5 vạn tệ = 50.000 tệ
- 100 vạn tệ = 1.000.000 tệ (một triệu tệ)
- 1 ức (亿) = 10.000 vạn = 100.000.000 (một trăm triệu)
Khi nghe “tỷ phú” trong truyện, nhiều bản dịch đang nói đến người có tài sản hàng “ức” tệ.
3. Quy đổi sang tiền Việt như thế nào?
Tỷ giá thay đổi theo thời gian, nhưng để hình dung nhanh, bạn có thể ước lượng 1 tệ khoảng ba nghìn rưỡi đồng. Hãy tra lại tỷ giá hiện hành trên trang của ngân hàng nếu cần con số chính xác. Một vài ví dụ ước lượng:
| Trong truyện | Bằng số | Ước lượng tiền Việt |
|---|---|---|
| 6.000 tệ | 6.000 | khoảng 21 triệu đồng |
| 5 vạn tệ | 50.000 | khoảng 175 triệu đồng |
| 100 vạn tệ | 1.000.000 | khoảng 3,5 tỷ đồng |
| 1 ức tệ | 100.000.000 | khoảng 350 tỷ đồng |
4. Đừng quên yếu tố thời gian
Đây là điểm rất quan trọng với truyện trọng sinh. Khi nhân vật quay về năm 2007 hay những năm 1990, giá trị đồng tiền khác xa hiện tại. Mức lương vài trăm đến hơn một nghìn tệ một tháng từng là bình thường ở nhiều nơi trong những năm đó. Vì vậy:
- Một nhân vật trả lương 6.000 tệ ở thị trấn nhỏ vào thời điểm ấy là mức “cực kỳ hậu hĩnh”, đủ khiến cả thị trấn kéo đến xin việc.
- Khoản nợ 5 vạn tệ có thể là gánh nặng khổng lồ với một gia đình bình thường.
- Mua nhà giá vài chục vạn ở thời điểm đó, rồi giá tăng gấp nhiều lần sau này, chính là “bí kíp làm giàu” quen thuộc của nhân vật trọng sinh.
Hiểu bối cảnh này, bạn sẽ thấy những quyết định của nhân vật trong Trùng Sinh Làm Lại Kỳ Thi Đại Học hợp lý và đáng nể hơn nhiều.
5. Đơn vị đo lường thường gặp
Cân (斤)
Một “cân” Trung Quốc hiện nay bằng 0,5 kg, không phải 1 kg. Vì vậy “nặng 100 cân” nghĩa là khoảng 50 kg.
Mẫu (亩)
Một “mẫu” Trung Quốc khoảng 667 m², khác với mẫu Bắc Bộ của Việt Nam (3.600 m²). Khi nhân vật “bao thầu 100 mẫu đất”, diện tích thực tế vào khoảng 6,7 héc-ta.
Lý (里)
Một “lý” bằng 0,5 km. “Đi bộ mười dặm” trong nhiều bản dịch thực ra là khoảng 5 km.
Thước, tấc
Một “thước” (尺) khoảng 33 cm, một “tấc” khoảng 3,3 cm. Thường gặp trong truyện cổ trang khi mô tả chiều cao, kích thước.
6. Những cách nói về tiền khác
- “Tiền tiêu vặt”: khoản cha mẹ cho con hằng tháng; trong truyện học đường là chi tiết để thể hiện gia cảnh.
- “Sính lễ”: tiền nhà trai đưa nhà gái khi cưới; thường là nguồn xung đột trong truyện gia đình.
- “Bán khống”: thuật ngữ chứng khoán, đặt cược giá tài sản sẽ giảm. Đây là kỹ năng “biết trước tương lai” mà nhân vật trọng sinh hay dùng khi gặp các sự kiện khủng hoảng tài chính có thật.
Lời kết
Chỉ cần nhớ ba điều: 1 vạn = 10.000, 1 cân = nửa ký, và giá trị đồng tiền phụ thuộc vào năm trong truyện. Với ba điều này, bạn sẽ “cảm” được sức nặng của từng con số mỗi khi nhân vật mặc cả, đầu tư hay trả nợ. Nếu bạn gặp đơn vị nào khó hiểu khác, hãy bình luận bên dưới để chúng tôi bổ sung.
