Lần đầu nghe truyện audio, nhiều người gặp ngay một loạt từ lạ trong tiêu đề: trọng sinh, vả mặt, sủng ngọt, trà xanh, hệ thống… Những từ này xuất phát từ cộng đồng đọc truyện mạng và đã trở thành “ngôn ngữ chung” của người nghe. Hiểu chúng giúp bạn chọn đúng truyện hợp gu chỉ bằng một cái liếc qua tiêu đề.
Dưới đây là 30 thuật ngữ phổ biến, chia theo nhóm để dễ tra cứu. Bạn có thể lưu bài này lại và mở ra mỗi khi gặp từ chưa rõ.
Nhóm 1: Thuật ngữ về bối cảnh và cốt truyện
1. Trọng sinh (trùng sinh)
Nhân vật chết đi hoặc gặp biến cố, rồi tỉnh dậy trong chính cơ thể mình ở một thời điểm quá khứ, mang theo toàn bộ ký ức kiếp trước. Điểm hấp dẫn nằm ở chỗ nhân vật “biết trước tương lai” và có cơ hội sửa sai. Nếu bạn mới làm quen, hãy đọc thêm bài Truyện trọng sinh là gì.
2. Xuyên không
Nhân vật bị đưa sang một thời đại hoặc thế giới khác, thường là vào cơ thể của một người khác. Khác với trọng sinh, nhân vật xuyên không không có ký ức về nơi mình vừa đến.
3. Xuyên sách (xuyên thư)
Một dạng của xuyên không: nhân vật tỉnh dậy trong chính cuốn tiểu thuyết mình từng đọc, thường vào vai một nhân vật phụ có kết cục bi thảm, và phải tìm cách thay đổi số phận.
4. Hệ thống
Nhân vật được gắn một “hệ thống” giống trò chơi điện tử: nhận nhiệm vụ, hoàn thành thì được thưởng điểm, kỹ năng hoặc vật phẩm. Thể loại này có nhịp nhanh, nhiều mốc thăng tiến rõ ràng.
5. Đô thị
Truyện lấy bối cảnh thành phố hiện đại: công ty, trường học, gia đình. Phần lớn truyện trọng sinh làm giàu thuộc nhóm đô thị.
6. Học đường
Bối cảnh trường cấp ba hoặc đại học, xoay quanh thi cử, bạn bè, tình cảm tuổi học trò.
7. Quy tắc kì lạ
Nhân vật bị đặt vào một nơi có danh sách quy tắc bí ẩn; vi phạm có thể gặp nguy hiểm, và nhiệm vụ là tìm ra quy tắc nào thật, quy tắc nào bẫy. Xem thêm giới thiệu thể loại Quy Tắc Kì Lạ.
Nhóm 2: Thuật ngữ về cảm xúc và “vị” của truyện
8. Sủng (sủng ngọt)
Truyện tình cảm mà nhân vật chính được yêu thương, chiều chuộng, ít đau khổ. Phù hợp khi bạn muốn nghe thứ gì nhẹ nhàng.
9. Ngược
Ngược lại với sủng: nhân vật chịu nhiều tổn thương, hiểu lầm, chia ly. “Ngược nam” là nam chính chịu khổ, “ngược nữ” là nữ chính chịu khổ.
10. Vả mặt
Khoảnh khắc người từng coi thường nhân vật chính bị chứng minh là sai, thường một cách công khai và đầy kịch tính. Đây là “đặc sản” của truyện học đường và trọng sinh. Bài Truyện học đường vả mặt là gì giải thích kỹ hơn.
11. Sảng văn
Truyện viết ra để người đọc thấy “đã”, “sướng”: nhân vật chính liên tục chiến thắng, ít khi thất bại lâu.
12. Điền văn
Truyện nhịp chậm, kể chuyện đời thường như làm ruộng, buôn bán, xây dựng gia đình. Ít xung đột gay gắt.
13. Hài hước (sa điêu)
“Sa điêu” chỉ những truyện có nhân vật hoặc tình huống ngớ ngẩn một cách đáng yêu, mang lại tiếng cười.
14. Cẩu huyết
Tình tiết kịch tính, phi lý kiểu phim truyền hình dài tập: mất trí nhớ, con riêng, tráo đổi thân phận. Có người ghét, nhưng cũng nhiều người nghe chính vì những màn này.
Nhóm 3: Thuật ngữ về nhân vật
15. Nam chính, nữ chính
Nhân vật chính nam và nữ của truyện. “Nam phụ”, “nữ phụ” là nhân vật quan trọng nhưng không phải trung tâm.
16. Trà xanh
Nhân vật nữ bề ngoài dịu dàng, ngây thơ nhưng thực chất toan tính, hay gây chia rẽ. Từ này cũng dùng trong đời sống, nhưng trong truyện nó gần như là một “vai diễn” cố định.
17. Bạch liên hoa
Gần giống trà xanh: tỏ ra trong sáng, yếu đuối để được bênh vực, nhưng thường là người gây ra rắc rối.
18. Phản diện (vai ác)
Nhân vật đối đầu với nhân vật chính. Trong truyện trọng sinh, phản diện thường là người đã hãm hại nhân vật chính ở kiếp trước.
19. Bá tổng
Viết tắt của “bá đạo tổng tài”: nam chính là chủ tịch, giám đốc quyền lực, lạnh lùng nhưng chỉ dịu dàng với nữ chính.
20. Hoa khôi, nam thần
Nhân vật được cả trường hoặc cả công ty ngưỡng mộ vì ngoại hình và tài năng.
21. Phế vật
Người bị xem là vô dụng, thường chính là nhân vật chính trước khi “lột xác”. Màn đổi đời của “phế vật” là motif quen thuộc.
22. Kim thủ chỉ (bàn tay vàng)
Lợi thế đặc biệt của nhân vật chính: ký ức kiếp trước, hệ thống, một món bảo vật, hay khả năng nhìn xuyên đồ vật.
Nhóm 4: Thuật ngữ về kết thúc và cấu trúc
23. HE (Happy Ending)
Kết thúc có hậu. Nếu bạn ngại buồn, hãy chọn truyện ghi rõ HE.
24. BE (Bad Ending)
Kết thúc buồn, nhân vật không được ở bên nhau hoặc gặp bi kịch.
25. OE (Open Ending)
Kết thúc mở, để người nghe tự suy đoán.
26. Ngoại truyện (phiên ngoại)
Phần kể thêm sau khi truyện chính kết thúc, thường về cuộc sống sau này của nhân vật hoặc góc nhìn của nhân vật phụ.
27. Hố (đào hố, lấp hố)
“Hố” là một bộ truyện còn dang dở. “Đào hố” là bắt đầu viết, “lấp hố” là viết xong. Người nghe hay hỏi “bộ này lấp hố chưa?” để biết đã đủ tập hay chưa.
28. Full
Truyện đã hoàn chỉnh, đủ tất cả các phần. Trên kênh audio, “full bộ” nghĩa là bạn có thể nghe liền một mạch đến hết.
29. Plot twist
Cú lật bất ngờ khiến người nghe phải nhìn lại toàn bộ câu chuyện.
30. Cliffhanger
Kết thúc một tập ngay ở đoạn gay cấn nhất, khiến bạn muốn nghe tiếp tập sau ngay lập tức.
Mẹo: đọc tiêu đề truyện audio như thế nào?
Khi đã nắm các thuật ngữ trên, bạn có thể “giải mã” tiêu đề rất nhanh. Ví dụ một tiêu đề có dạng “Trọng sinh về năm 18 tuổi, phế vật cuối lớp vả mặt cả trường” cho biết:
- Thể loại: trọng sinh, học đường.
- Nhân vật chính: khởi đầu bị coi thường (“phế vật”).
- Cảm giác: sảng văn, nhiều màn vả mặt.
Nếu bạn thích những truyện như vậy, hãy bắt đầu với bộ Trùng Sinh Làm Lại Kỳ Thi Đại Học. Nếu muốn nhẹ nhàng hơn, mục Ngôn Tình Sủng Ngọt là lựa chọn phù hợp.
Lời kết
Thuật ngữ truyện mạng thay đổi theo thời gian và mỗi cộng đồng có cách dùng hơi khác nhau. Nếu bạn gặp một từ chưa có trong danh sách, hãy để lại bình luận bên dưới. Chúng tôi sẽ bổ sung vào bài để giúp những người nghe khác.
